اشكال اين دو روايت اين است كه دو آيه وارده در آن‌ها از سورهء توبه است كه در اواخر زندگى پيغمبر ( ص ) يعنى چندين سال پس از بدر فرود آمد . شايد آنچه اين دو روايت مىگويد ، مربوط به بدر نباشد ، بلكه در روز فتح مكّه اتّفاق افتاده باشد . در اين صورت تصريح روايت نخست به بدر اشتباه راوى خواهد بود . در عين حال اين اشكال پيش مىآيد كه عبّاس در فتح مكّه اسير نشد ؛ پس چرا على ( ع ) در سخن خشونت مىورزد ؟ شايد بتوان چنين پاسخ داد كه احتمالا اين برخورد قبل از عفو عمومى پيغمبر ( ص ) بوده است . در برخى روايات آمده كه مسلمانى عبّاس آشكار نشد ، مگر در سال فتح مكّه . « 1 » اين تعبير به صواب نزديك‌تر است ، زيرا اگر چنان كه روايات قبلى مىگويد ، خصوصا روايت البرهان كه سندش معتبر است ؛ عبّاس در بدر مسلمان شده باشد ، بايد دانست كه پنهانى مسلمان شده و مطابق ميل مشركين و حفظ مصالح ، اموال و روابط خود ، تظاهر به شرك كرده است . چه قريش نمىپذيرفتند كه در طول ساليان دراز كه آنان با محمّد در جنگ بوده و او فرزندان و برادرانشان را كشته ، راه تجارتى آنان را ناامن كرده و در ميان عرب خوارشان نموده ، يك مسلمان در ميان آنان زندگى كند . خصوصا اگر اين مسلمان ، عموى محمّد هم باشد ! دوستى عبّاس با ابو سفيان هم نمىتوانست به او اجازه دهد ، در مكّه اقامت كند . چه قريش خويشاوندان و فرزندان خود را به جرم مسلمانى زير شكنجه قرار دادند تا مجبور شدند از آزار و اذيّت آنان هجرت كنند ، حال چگونه در برابر دوستانشان سكوت مىكنند ؟ شرايط قريش در حديبيه بهترين دليل بر سخت‌گيرى آنان در اين باره است و نشان مىدهد كه كوچك‌ترين مسامحه‌اى

--> ( 1 ) . سيره حلبى ، 2 / 199 .